فروشگاه برق و الکترونیک

ماژول‌های تایمر (Timer Modules) یکی از پرکاربردترین اجزای الکترونیکی در پروژه‌های کنترلی، اتوماسیون، رباتیک، خانه هوشمند و سیستم‌های صنعتی به شمار می‌روند. این ماژول‌ها به دو دسته کلی آنالوگ و دیجیتال تقسیم می‌شوند که هر کدام ویژگی‌ها، مزایا، محدودیت‌ها و حوزه‌های کاربرد متفاوتی دارند.

1. ماژول تایمر آنالوگ (Analog Timer Module)

این نوع ماژول‌ها معمولاً بر پایه مدارهای RC (مقاومت-خازن) یا آی‌سی‌های کلاسیک مانند 555، 556 یا نسخه‌های CMOS آن‌ها (مثل TLC555) پیاده‌سازی می‌شوند.

ویژگی‌های اصلی:

• تنظیم زمان با پتانسیومتر (ولوم) یا انتخاب خازن/مقاومت خارجی
• دقت زمانی متوسط (معمولاً ±5–20٪ بسته به کیفیت قطعات)
• زمان‌بندی معمولاً در بازه میلی‌ثانیه تا چند دقیقه (گاهی تا 10–30 دقیقه با خازن بزرگ)
• خروجی اغلب به‌صورت رله الکترومکانیکی یا ترانزیستور/MOSFET
• بدون نیاز به برنامه‌نویسی
• مصرف توان پایین در حالت استندبای
• حساس به تغییرات دما و پیری قطعات (به‌خصوص خازن الکترولیتی)

انواع رایج عملکرد (Mode):

• تأخیر در روشن شدن (On-Delay / Power-on Delay)
• تأخیر در خاموش شدن (Off-Delay)
• تریگر شدن با پالس خارجی (Trigger → Delay → Output)
• نوسان‌ساز (Astable) → تولید پالس مربعی متوالی
• تک‌پالس (Monostable / One-shot)

مزایا:

• بسیار ساده و ارزان
• راه‌اندازی سریع بدون نیاز به دانش برنامه‌نویسی
• مناسب پروژه‌های آموزشی و پروتوتایپ سریع

معایب:

• دقت و تکرارپذیری پایین
• تنظیم زمان به‌صورت پیوسته و غیرخطی
• عدم امکان ذخیره چندین برنامه زمانی
• حساسیت بالا به نویز و تغییرات محیطی

2. ماژول تایمر دیجیتال (Digital Timer Module)

این ماژول‌ها معمولاً از یک میکروکنترلر کوچک (8 بیتی یا 32 بیتی کم‌مصرف) به همراه نمایشگر 7-سگمنت، LCD یا OLED و کلیدهای تنظیم استفاده می‌کنند.

ویژگی‌های اصلی:

• تنظیم زمان با دقت میلی‌ثانیه یا حتی ثانیه (بسته به کریستال و فریم‌ور)
• بازه زمانی بسیار وسیع (از میلی‌ثانیه تا چند روز یا حتی هفته)
• امکان تعریف چندین برنامه (On/Off در ساعات مختلف روز – هفته)
• پشتیبانی از حالت‌های پیشرفته:
  • P-1, P-2, P-3, ... (معمولاً 10–20 حالت مختلف)
  • تأخیر روشن/خاموش، چرخه تکراری، شمارش معکوس، تریگر لبه‌ای/سطحی
  • تایمر تأخیری با حافظه (Power-fail memory)
• خروجی معمولاً رله 10–30 آمپر یا خروجی CMOS/TTL/Open-Collector
• تغذیه اغلب 5–30 ولت DC (بعضی مدل‌ها مستقیم 220 ولت AC)

انواع محبوب ماژول‌های دیجیتال در بازار ایران:

• XY-LJ02 / XY-WJ01
• HCW-M421
• XY-J02 (شمارنده + تایمر)
• ماژول‌های چندکاره با 18 برنامه (P-1 تا P-18)
• تایمرهای روپنلی LCD با کلیدهای لمسی یا مکانیکی

مزایا:

• دقت بسیار بالا (معمولاً 0٫1–1 ثانیه)
• تکرارپذیری عالی
• امکان تنظیم دقیق و ذخیره‌سازی تنظیمات
• قابلیت برنامه‌ریزی پیچیده (چرخه، شمارش، تأخیر دوطرفه و ...)
• نمایش وضعیت به‌صورت واضح روی نمایشگر

معایب:

• قیمت بالاتر نسبت به نوع آنالوگ
• پیچیدگی تنظیم اولیه (نیاز به مطالعه دیتاشیت یا راهنمای فارسی/انگلیسی)
• مصرف توان کمی بیشتر (به‌خصوص با نمایشگر روشن)
• حساسیت بیشتر به نویز الکتریکی قوی (در صورت طراحی ضعیف)

مقایسه خلاصه در یک نگاه

ویژگی,تایمر آنالوگ,تایمر دیجیتال
دقت زمانی,متوسط تا پایین,بالا (معمولاً <1٪ خطا)
بازه زمانی,محدود (ثانیه تا چند دقیقه),بسیار وسیع (ms تا روزها)
تنظیم زمان,ولوم / پیوسته,دکمه + نمایشگر / دیجیتال
تعداد برنامه‌ها,معمولاً 1–2 حالت,5 تا 20+ حالت مختلف
قیمت,بسیار ارزان,متوسط تا نسبتاً گران
پیچیدگی راه‌اندازی,بسیار ساده,نیاز به یادگیری نحوه تنظیم
کاربرد اصلی,پروژه‌های ساده، آموزشی,اتوماسیون، خانه هوشمند، صنعتی

کاربردهای متداول ماژول‌های تایمر

• کنترل روشن/خاموش خودکار لامپ، آب‌نما، فن، پمپ آکواریوم
• سیستم‌های آبیاری قطره‌ای و گلخانه
• مدارهای محافظ باتری (جلوگیری از دشارژ عمیق)
• تایمر روشن/خاموش دستگاه‌های صنعتی
• ایجاد تأخیر در استارت موتور یا رله‌ها
• پروژه‌های رباتیک (زمان‌بندی حرکت، پالس‌دهی سروو)
• ساخت دستگاه‌های شمارش معکوس یا آلارم

انتخاب بین تایمر آنالوگ و دیجیتال به نیاز پروژه بستگی دارد: اگر سادگی، هزینه پایین و سرعت پیاده‌سازی مهم است → آنالوگ اگر دقت بالا، انعطاف‌پذیری و قابلیت برنامه‌ریزی چندگانه نیاز دارید → دیجیتال

کدام نوع تایمر را بیشتر در پروژه‌های خود استفاده می‌کنید یا قصد دارید استفاده کنید؟

برای مشاهده آموزش و راه اندازی و معرفی ماژول تایمر, با کلیک روی همین خط وارد یوتیوب شوید.