موتورهای سشواری 6 ولت از نوع DC Brushed با طراحی دور بالا (High RPM) هستند و عمدتاً برای ایجاد جریان هوای قوی در سشوارهای قابل حمل، سشوارهای مسافرتی، دست خشککنهای کوچک و ابزارهای مشابه به کار میروند.
این موتورها معمولاً در دو کلاس ابعادی اصلی عرضه میشوند:
- سری کوچکتر (تقریباً 20×15 تا 27×18 میلیمتر)
- سری استاندارد سشواری (حدود 27٫5 تا 28 میلیمتر قطر و 30 تا 36 میلیمتر طول بدنه)
مشخصات الکتریکی و مکانیکی رایج (در ولتاژ نامی 6 ولت DC)
- ولتاژ کاری اسمی → 6 ولت (محدوده عملی 4٫5 تا 8٫4 ولت در بسیاری از نمونهها)
- دور بدون بار (No-load Speed) → 8500 تا 18000 دور در دقیقه (8٫5k–18k RPM) نمونههای بسیار بهینه → تا حدود 21000–25000 دور در دقیقه نیز دیده میشود.
- جریان بدون بار → 50 تا 300 میلیآمپر (معمولاً 80–170 mA در موتورهای با کیفیت)
- جریان استال / حداکثر جریان → 0٫8 تا 2٫5 آمپر (بسته به طراحی آهنربای داخل و ضخامت سیمپیچ)
- گشتاور خروجی → معمولاً پایین (0٫03 تا 0٫15 N·cm در ناحیه کارکرد بهینه)؛ این موتورها برای گشتاور بالا طراحی نشدهاند، بلکه اولویتشان حجم هوای جابجا شده است.
- قدرت مکانیکی خروجی → 2 تا 10 وات (اغلب در محدوده 4–7 وات هنگام کارکرد بهینه)
- شافت خروجی → قطر 2٫0 تا 2٫3 میلیمتر (اغلب دمدار یا D-cut برای انتقال بهتر گشتاور به پروانه)
- نوع بلبرینگ → غالباً Sleeve Bearing (بوش برنزی) در مدلهای اقتصادی و Ball Bearing در نسخههای باکیفیتتر و صنعتی
- جنس بدنه → ورق آهنی پرسشده + رنگ الکترواستاتیک یا روکش نیکل برای مقاومت در برابر رطوبت نسبی
ویژگیهای طراحی کلیدی
- آهنربای قوی (غالباً Ferrite یا در مدلهای گرانتر NdFeB) برای چگالی شار مغناطیسی بالا و رسیدن به دورهای زیاد در ولتاژ پایین
- سیمپیچ با تعداد دور کم و سیم ضخیمتر نسبت به موتورهای معمولی → کاهش مقاومت اهمی و افزایش جریان و در نتیجه گشتاور در دورهای بالا
- جمعکننده (Commutator) و جاروبکهای کربنی با کیفیت برای کاهش نویز الکتریکی و جرقهزنی در دورهای بالا
- پروانه سانتریفیوژ یا توربینی که مستقیماً روی شافت پرس یا پیچ میشود؛ قطر پروانه معمولاً 35–55 میلیمتر است و زاویه پرهها برای حداکثر جریان هوا بهینه شده.
نکات مهم در کاربرد و عمر مفید
- این موتورها در حالت مداوم (Continuous Duty) معمولاً تا 150–300 ساعت عمر مفید دارند (بسته به کیفیت بلبرینگ و دمای محیط).
- دمای کاری مجاز معمولاً تا 85–100 درجه سانتیگراد است؛ عبور جریان بیش از حد یا انسداد مسیر هوا باعث Burn-out سریع سیمپیچ میشود.
- برای افزایش عمر، توصیه میشود از دیود Flyback (در موازی با موتور) و خازن سرامیکی کوچک (104 یا 105) برای کاهش نویز و جرقه استفاده شود.
- در پروژههای DIY و رباتیک، این موتورها به دلیل قیمت مناسب و دسترسی بالا بسیار محبوباند، اما به دلیل لرزش و نویز بالا معمولاً نیاز به دمپر لرزش یا پایه لاستیکی دارند.